Porównanie zalet orkiszu i płaskurki z nowoczesnymi pszenicami [192]

Pradawne zboża orkisz i płaskurka przewyższają współczesną, intensywnie mody­fikowaną pszenicę wysoką wartością odżywczą, tolerancją układu pokarmowego, odpornością na zanieczyszczenia środowiskowe. Współczesna pszenica to hybry­da po licznych modyfikacjach i selekcjach dla zwiększenia wydajności plonów i uła­twienia obróbki przemysłowej kosztem jej wartości odżywczych i właściwości zdro­wotnych.

Wyższa wartość odżywcza i mineralna

Pradawne odmiany zawierają znacznie więcej substancji budulcowych i regulujących, gdyż nie zostały „rozcieńczone” w masowej produkcji.

  • Białko: orkisz i płaskurka zawierają więcej białka niż nowoczesne pszenice.
  • Minerały: orkisz i płaskurka obfitują w żelazo, cynk, magnez, miedź, fosfor w ilościach znacznie większych niż współczesne odmiany pszenic.
  • Witaminy: orkisz i płaskurka są bogate w witaminy, szczególnie z grupy B.

Lepsza strawność i struktura glutenu

Choć orkisz i płaskurka zawierają gluten jego struktura różni się od struktury współczesnej pszenicy.

  • Gluten w pradawnych zbożach jest kruchy, podatny na rozpuszczanie i łatwo rozkładany przez enzymy trawienne.
  • Współczesne pszenice to hybrydy, tak modyfikowane, by gluten był niezwykle elastyczny i silny (pożądany do maszynowego wypieku pieczywa), co wywołuje stany zapalne jelit i nadwrażliwość. Pradawne zboża są dobrze tolerowane.

Korzystny profil węglowodanów i niski indeks glikemiczny

  • Pradawne zboża zawierają złożone węglowodany – w tym cenne beta-glukany. Zawdzięczamy im stabilną energię bez gwałtownych skoków cukru.
  • Wysoka zawartość błonnika pokarmowego spowalnia wchłanianie glukozy, zapewnia dłuższe uczucie sytości, wspiera mikrobiom jelitowy, zapobiega nagłym wyrzutom insuliny.

Naturalna czystość ekologiczna – gruba łuska

  • Ziarna orkiszu i płaskurki są otoczone mocną, twardą łupiną (plewą), która chroni je przed zanieczyszczeniami, opadami radioaktywnymi, insektami, grzybami.
  • Dzięki tej naturalnej ochronie pradawne zboża nie potrzebują sztucznych pestycydów, ani innych chemikaliów (podstępnie nazywanych środkami ochrony roślin), więc są z natury naturalnie czystymi.

Podsumowanie różnic

cecha orkisz i płaskurka współczesne pszenice
Zawartość składników mineralnych Wysoka

więcej żelaza, cynku, magnezu

Obniżona

w procesie selekcji odmian

Strawność glutenu Łatwiejsza

struktura białek jest delikatna

Trudniejsza

gluten jest silny i lepki

Indeks Glikemiczny Niższy

stabilizuje poziom cukru

Wyższy

powoduje szybkie skoki glukozy

Wymagania uprawowe Dobrze rosną na słabych glebach bez chemii Wymagają intensywnego nawożenia i pestycydów

Joanna i Jacek Rymarzowie z Podkarpacia uprawiają prawdziwe pradawne zboża – orkisz i płaskurkę i robią z nich prozdrowotne mąki, kasze, płatki, rekomendowa­ne przez Ambasadora Zdrowia. Zamówienia telefoniczne: 660 687 228

Właściwości zdrowotne orkiszu i płaskurki w porównaniu z nowoczesnymi odmianami zbóż [191]

Orkisz (Triticum spelta)

Orkisz to jedno ze zbóż, od czasów starożytnych cenione za wszechstronne działanie prozdrowotne i wzmacniające organizm. Powszechnie uważany za najdawniejszą odmianę pszenicy, mimo iż pszenicy zwyczajnej niczym nie przypomina.

Wysoka zawartość i jakość białka – Zawiera od 12,5% do niemal 20% łatwo strawnego białka o wysokiej wartości biologicznej, bogatego w aminokwasy egzogenne, których organizm człowieka nie potrafi sam syntetyzować.

Obecność rodanidu – W wewnętrznej części ziarna orkiszu znajduje się rodanid (tiocyjanian) – naturalny związek o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, który wspiera układ odpornościowy i stymuluje wzrost komórek krwi.

Zdrowie układu krążenia – Regularne spożywanie orkiszu obniża poziom „złego” cholesterolu (LDL) w krwi i przeciwdziała kamicy żółciowej. Zalecany szczególnie po przebytych zawałach serca oraz w stanach ogólnego osłabienia i niedożywienia.

Regulacja metabolizmu – Produkty z orkiszu, szczególnie kleiki i kasze przyspieszają przemianę materii, poprawiają trawienie i stabilizują poziom cukru w krwi, zmniejszając zapotrzebowanie organizmu na insulinę.

Witaminy i minerały – Jest doskonałym źródłem witamin z grupy B – zwłaszcza niacyny (B3), ryboflawiny (B2) i tiaminy (B1) oraz minerałów: żelazo (Fe), magnez (Mg), fosfor (P), cynk (Zn), potas (K), wapń (Ca)…

Płaskurka (Triticum dicoccum)

Płaskurka to jedno z najstarszych udomowionych zbóż na świecie. Byłą podstawą diety w starożytnym Egipcie i Rzymie.

Ochrona przed cukrzycą i chorobami serca – Zawiera unikalne związki bioaktywne, które skutecznie równoważą poziom glukozy i insuliny we krwi. Dieta bogata w płaskurkę chroni układ krwionośny i wyraźnie zmniejsza ryzyko zapadalności na cukrzycę typu II.

Wyjątkowo wysoka zawartość błonnika – Posiada znacznie więcej błonnika pokarmowego niż współczesna pszenica. Wspomaga to pracę jelit, zapobiega zaparciom, daje długotrwałe uczucie sytości i ułatwia redukcję masy ciała.

Przeciwdziałanie anemii i migrenom – Dzięki wysokiej koncentracji łatwo przyswajalnego żelaza i magnezu, regularne spożywanie płaskurki pomaga w leczeniu anemii oraz łagodzi bóle migrenowe.

Potencjał antyoksydacyjny – Jest bogata w antyoksydanty, luteinę, witaminę E, kwas pantotenowy. Związki te neutralizują wolne rodniki, opóźniają starzenie się komórek i wspierają wzrok.

Naturalna czystość ekologiczna – Ziarno płaskurki chronione jest grubą, twardą łuską, która zabezpiecza je przed zanieczyszczeniami środowiskowymi, grzybami i szkodnikami. Roślina ta „nie toleruje” sztucznych nawozów chemicznych, przez co jej uprawy są z natury czyste i wolne od pestycydów.

Orkisz i płaskurka kontra nowoczesne pszenice

Kluczowe różnice strukturalne, odżywcze i uprawowe pomiędzy dawnymi gatunkami zbóż (orkisz, płaskurka), a pszenicą zwyczajną i jej nowoczesnymi hybrydami:

 Struktura glutenu i strawność

Dawne zboża: orkisz i płaskurka – mają gluten o prostszej i kruchej strukturze białkowej. Jest on znacznie łatwiej rozkładany przez układ pokarmowy, nie wywołuje reakcji alergicznych, wzdęć, uczucia ciężkości.

Pszenica zwyczajna i jej nowoczesne hybrydy – Współczesna pszenica została zmodyfikowana pod kątem uzyskania maksymalnie silnego, elastycznego i „lepko-sprężystego” glutenu. Taki gluten ułatwia masową, przemysłową produkcję puszystego pieczywa, natomiast jest silnie odporny na trawienie i znacznie mocniej obciąża jelita.

 Wartość odżywcza i zawartość minerałów

Dawne zboża: orkisz i płaskurka – zawierają 20% do 30% więcej białka, wyższe stężenie nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz wielokrotnie wyższy poziom mikroelementów (cynku, żelaza, magnezu, potasu) i witamin z grupy B i witaminy E niż pszenica zwyczajna.

Pszenica zwyczajna i jej nowoczesne hybrydy – W wyniku dążenia do uzyskania jak najwyższych plonów doszło do tzw. efektu rozcieńczenia składników odżywczych. Współczesne ziarno ma większą objętość i masę, ale zawiera znacznie mniej witamin i minerałów.

Pszenice dawne a współczesne hybrydy – co najbardziej wyniszcza nasze organizmy? [190]

Miewasz ciągłe zmęczenie, bóle głowy, mięśni, stawów? Dokuczają Ci wzdęcia, bóle brzucha? Tym artykułem pragnę otworzyć oczy zmagającym się z tymi problemami. Oby ta wiedza stała się ważnym krokiem do poprawy samopoczucia.

Pszenica, którą jadamy dzisiaj, a zboże udomowione dziesięć tysięcy lat temu i wielokrotnie modyfikowane na przestrzeni wieków, to zupełnie różne rośliny. Szacuje się, że już nawet do 30% genów dawnej pszenicy zmieniono. Czy to dużo? Człowieka od szympansa różni zaledwie 1–2% genów, a od świni około 10% genomu. Jeśli tak niewielka różnica dzieli nas od innych gatunków, a pszenicę dawną od współczesnej aż 30% to czy nadal chcesz traktować tę nowoczesną truciznę jak tradycyjne zboże? Jeśli decydujesz się nadal ją jeść, to Twój wybór, jednakże miej świadomość, że współczesna przemysłowa hybryda niewiele ma wspólnego z pierwotną pszenicą.

Więcej skrobi, mniej wartości odżywczych

Współczesne odmiany pszenicy mają znacznie mniej minerałów i związków bioaktywnych niż pszenica pierwotna. Natomiast zawierają o wiele więcej skrobi, nawet 70% masy ziarna.

Ziarna zmodyfikowano w taki sposób, aby zwiększyć w nich zawartość białek glutenowych. Poprawia to właściwości wypiekowe mąki – ciasto lepiej rośnie, jest bardziej puszyste i wygląda zachęcająco na sklepowej półce. Wszystko po to, byś chętniej po nie sięgnął. Ceną za atrakcyjny wygląd wypieków jest nasze zdrowie dających się omamić konsumentów.

Co kryje ziarno współczesnej pszenicy?

Słowo „gluten” słyszysz na każdym kroku, ale czym on jest. To mieszanina białek, z których dwa główne rodzaje to gluteniny oraz gliadyny.

  • Gliadyny – są określane jako peptydy oporne na trawienie, co oznacza, że nasz układ pokarmowy ma duży problem z ich całkowitym rozłożeniem.
  • Prolaminy – to szersza grupa ciężkostrawnych białek roślinnych, do której należą wspomniane gliadyny.
  • ATI (inhibitory amylazy i trypsyny) – naturalne substancje zawarte w ziarnie, które chronią roślinę przed atakami owadów i patogenów. W ludzkim układzie trawiennym wywołują one silne stany zapalne.

Jak pszenica wpływa na jelita?

W naszych jelitach znajduje się białko zwane zonuliną. Reguluje ono przepuszczalność bariery jelitowej, czyli decyduje jak szczelne są połączenia między komórkami nabłonka jelitowego.

Gluten stymuluje produkcję zonuliny. Jej nadmiar powoduje rozluźnienie tych połączeń, przez co do krwiobiegu przedostają się niestrawione resztki białek (w tym te pochodzące z pszenicy), a także toksyny i patogeny.

Mechanizm jest taki: zonulina „otwiera drzwi”, a gluteniny, gliadyny, prolaminy oraz inhibitory ATI wnikają w głąb organizmu i wywołują reakcje zapalne. Wiele dolegliwości, takich jak bóle głowy i brzucha, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego, zapalenie stawów, cukrzyca, częste infekcje czy wahania nastroju ma początek w rozszczelnionych jelitach.

Czas na zmianę

Czy wiedząc to wszystko, nadal będziesz kupować przemysłowe bułki, pączki, pizzę i makarony z nowoczesnych hybryd pszenicznych i szukać ratunku w aptekach? Odstaw przetworzoną pszenicę i obserwuj reakcję swojego ciała. Ludzki organizm samoistnie dąży do równowagi i regeneracji –nie trzeba mu w tym pomagać, wystarczy przestać mu przeszkadzać.

Czym zastąpić współczesne trujące pszenice?

Rezygnacja z przemysłowego pieczywa nie oznacza rezygnacji z ulubionych potraw. Sięgnij po stare, niezmienione odmiany zbóż, odżywiające organizm zamiast go obciążać.

Zacznij od orkiszu, któremu poświęciłem wiele opracowań, niektóre znajdziesz na tej stronie wraz za wskazaniem zaufanego producenta. Uważany jest za dawny gatunek pszenicy o łagodniejszym, lepiej przyswajalnym glutenie niż jej współczesne hybrydy. Jak jest w istocie wyjaśniam i w książce i w tej witrynie. Zajrzyj tam, by uniknąć pułapek, bowiem współczesne odmiany orkiszu to hybrydy krzyżowane z pszenicą zwyczajną.

Podziel się swoim doświadczeniem z prawdziwym pradawnym orkiszem. Stosuj także:

  • Samopszę – najstarsze znane zboże, którego kod genetyczny nie uległ modyfikacjom. Zawiera znacznie mniej glutenu niż współczesne zboża, a jej białko ma inną strukturę i jest łatwiejsze do strawienia.
  • Płaskurkę – kolejne pierwotne zboże o lekko orzechowym smaku. Bogate w minerały (magnez, cynk, żelazo), błonnik oraz antyoksydanty.
  • Grykę – traktowana jak zboże. Jest rośliną całkowicie bezglutenową. Kasza i mąka z gryki dostarczają cennego białka, rutyny oraz wspierają pracę jelit.
  • Proso, z którego mamy kaszę jaglaną i komosę ryżową – lekkostrawne, naturalnie bezglutenowe, świetnie sprawdzają się zarówno jako baza do obiadów, jak i dodatek do domowych wypieków.

Więcej szczegółowych informacji i przepisów z wykorzystaniem tych produktów znajdziesz w artykułach w tej witrynie.