Mąka z orkiszu – właściwości i zastosowanie [165]

Orkisz – kompendium wiedzy

Orkisz to zboże znane od tysiącleci, ale wyparte przez wielokrotnie modyfikowane hybrydy pszenicy. To, że zapomniano o orkiszu na kilka dziesięcioleci, wyszło nam na dobre, bo skoro nie był uprawiany na masową skalę, nie był też modyfikowany.

Orkisz dostarcza mnóstwa cennych wartości odżywczych i coraz częściej zastępuje inne rodzaje zbóż w naszej diecie. Kto mąkami z orkiszu zastąpi mąki z pszenicy, zacznie zdrowieć. Zdrowie powraca samoczynnie, gdy odstawiamy modyfikowane hybrydy, zastępując je produktami naturalnymi, jak najmniej przetworzonymi. Do najmniej przetworzonych należą pradawne zboża: orkisz, płaskurka i samopsza.

Ponieważ produkty zbożowe stanowią integralną część współczesnego żywienia, a mąka z pszenicy jest najbardziej rozpowszechniona, zastąp ją mąką z orkiszu i daj znać, jak szybko poczułeś/aś poprawę zdrowia.

Produktami pełnoziarnistymi, najbogatszymi w witaminy, składniki mineralne czy błonnik, są kasze. Powinny być spożywane kilka razy dziennie, gdyż stanowią najważniejsze źródło energii dla organizmu. Ziarno na mąkę też można tak przemielić, by nie odrzucać cennych składników.

Uzupełnienie diety wartościowymi produktami z orkiszu (mąki, kasze, płatki) to pierwsze i najlepsze zalecenie żywieniowe. Po czym rozpoznać mąkę z prawdziwego orkiszu i jakie korzyści dla zdrowia przynosi regularne jej spożywanie?

Co kryje w sobie prawdziwy, pradawny orkisz?

Orkisz to zboże uprawiane już wiele wieków przed naszą erą. Zyskało ono na popularności w średniowiecznej Europie za sprawą mniszki Hildegardy. Była wizjonerką, uzdrowicielką i została ogłoszona świętą. Pozostawiła księgi traktujące o najskuteczniejszych metodach leczenia. W propagowanej przez nią medycynie naturalnej kluczowe znaczenie ma sposób odżywiania. Tam dominuje orkisz jako niezwykle cenny składnik diety.

Oto, co Hildegarda napisała o orkiszu: doskonale rozgrzewa, dodaje energii, jest świetnie przyswajany przez organizm, wzmacnia umysł i jest lekkostrawny.

Hildegarda radziła, by orkisz wchodził w skład każdego posiłku. Dieta bazująca na produktach z orkiszu:

  • służy detoksykacji organizmu,
  • usuwa toksyny i zbędne produkty przemiany materii,
  • normalizuje pracę przewodu pokarmowego,
  • wzmacnia układ sercowo-naczyniowy,
  • pozytywnie wpływa na układ odpornościowy,
  • łagodzi objawy alergii,
  • wspomaga redukcję zbędnych kilogramów.

Orkisz występuje w wielu odmianach, z których najwartościowszą jest Schwabenkorn, którego zalety opisujemy w innych miejscach tej witryny.

Współczesny handel polega zazwyczaj na oszustwie. Jest duży młyn, który pisaniną swojej laborantki wyliczając odmiany orkiszu, na pierwszym miejscu podają Franckenkorn, mimo iż jest to genetycznie zmodyfikowana hybryda. Jest wiele odmian, jak np. Hubel, Rouquin, Hercule, które nie są czystym orkiszem. Te pseudoorkisze to wszystkie nowe odmiany, powstałe w efekcie krzyżowania pszenicy z tradycyjnym orkiszem.

Za wprowadzanie w błąd młyn ten powinien być pociągnięty do odpowiedzialności i zmuszony do zadośćuczynienia propagowanym kłamstwom i ich skutkom.

Dawne, na długo zapomniane, niezmodyfikowane i najwartościowsze odmiany zawierają mnóstwo cennych składników odżywczych. Najważniejsze z nich to:

  • nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwas linolowy i oleinowy,
  • fitosterole,
  • białko o cennym składzie aminokwasowym, zawierające m.in. aminokwasy egzogenne, które musimy dostarczać wraz z dietą (leucyna, izoleucyna, treonina),
  • witaminy z grupy B,
  • składniki mineralne: magnez, potas, żelazo, cynk, selen,
  • beta-karoten,
  • błonnik.

Ponadto w orkiszu zawiera unikatowy składnik – rodanid (tiocyjanian), czyli naturalny antybiotyk, o którym szerzej piszemy w innym miejscu tej witryny.

Ten organiczny związek chemiczny (substancja biologiczna) występuje naturalnie w ludzkim organizmie (w ślinie, krwi, łzach i mleku matki) i w nielicznych roślinach, przede wszystkim w ziarnach orkiszu i warzywach kapustnych. Jego szczególną wartością dla nas  są jego właściwości wspierające odporność.

Prozdrowotne kasze i płatki z orkiszu i płaskurki [194]

Nasze ziarna pradawnych zbóż orkiszu i płaskurki, oraz wykony­wane z nich mąki, kasze, płatki nie mają sobie równych. Nie tylko ze względu na jakość materiału siewnego i sposób uprawy, bo wielu może rozsądnie gospodarować, wybierać najlepsze odmiany, wysie­wać dorodne nasiona. Przeważamy także miejscem upraw – Podkar­pacie – oraz sposobem zbioru i obróbki ziaren. Świadomi tych różnic są tylko jadający nasze wyroby, bo tylko oni doświadczyli różnic.

Nieścisłości, niedorzeczności, błędy, kłamstwa

O dawnych zbożach – orkiszu, płaskurce – jest wiele publikacji (głównie w internecie), lecz mało w nich prawdy, bowiem większość publikujących kopiuje cudze treści wraz z zawartymi w nich nieści­słościami i błędami. Kolejne kopie „upiększane” są kolejnymi nieści­słościami, niedorzecznościami, błędami, kłamstwami. Powszechne jest zatajanie prawd niewygodnych i tworzenie kłamliwych reklam produktów byle jakich, wyniszczających, a nawet trujących.

Gorzkie prawdy, których mieliśmy nie poznać

Genetycznie modyfikowane hybrydy nowych odmian zbóż i in­nych roślin dają coraz większe plony, ale też coraz bardziej wynisz­czają nasze środowisko i nasze organizmy. To jednak nie interesuje producentów i handlowców zabiegających o zyski nawet kosztem zdrowia konsumentów. Konsumenci zaś, zazwyczaj skupieni na na­zwie, nie zauważają, że nowoczesne hybrydy pszenic, także tych na­zywanych „orkiszowymi” to zupełnie co innego niż dawny orkisz, dziki, naturalny, prozdrowotnie wspomagający nasz organizm.

Pradawne zboża: orkisz, płaskurka, samopsza są bogate w mine­rały, witaminy, enzymy… Częste jadanie pradawnych zbóż – szcze­gólnie w postaci ziaren, kasz i płatków uodparnia organizm i chroni przed większością współczesnych chorób – także tych nazywanych cywilizacyjnymi. Wymienianie nazw chorób nie ma sensu, bowiem zadbany układ immunologiczny (odpornościowy) sam sobie radzi niemal w każdym zagrożeniu i każdej chorobie. Homeostaza to wła­śnie ta naturalna zdolność samoregeneracji organizmu.

Ważne dla każdego

Spośród wielu właściwości prozdrowotnych, regenerujących, uz­drawiających wystarczy wspomnieć wspomaganie trawienia i wzma­cnianie odporności organizmu, co jest ważne w każdej przypadłości. Nawet najciężej chorzy mogą doświadczać samoregeneracji narzą­dów i całego organizmu.

Dla kierujących się nazwami chorób dorzućmy jeszcze ochronę przed miażdżycą i regenerację układu krążenia – nawet tam, gdzie choroby już poczyniły spustoszenie. A, że wielu tkwi w sidłach cu­krzycy, celiakii, alergii… to przypominamy, że indeks glikemiczny naszych kasz i płatków z pradawnych zbóż nieuprzemysłowionych jest znacznie niższy od tego z żywności przemysłowej. Już samo to jest zbawienne zarówno dla zdrowych jak i chorych.

Częste jadanie ziaren, kasz, płatków z pradawnych zbóż przynosi wiele korzyści, ale już tylko te wymienione są wystarczającym po­wodem, by je stosować w żywieniu profilaktycznym, leczniczym, powszechnym, codziennym…

Co zaś dotyczy mąk to te sprzedawane w sklepach „konserwo­wane” są bromem. Wiedza o dodawaniu bromu do żywności dla żoł­nierzy w celu hamowania chuci jest powszechna, ale trzeba wiedzieć, że brom ma wiele destrukcyjnych właściwości. Jedną z tragicznych konsekwencji związków bromu w mąkach i pieczywie jest blokowa­nie przyswajania jodu.

Jodu wszyscy mamy zbyt mało, więc należy go chronić. Tym­czasem brom wybija jego resztki i stąd tyle chorób tarczycy, niepłod­ności, nowotworów, chorób nazywanych cywilizacyjnymi…

Naturalna ochrona ziaren i naszych organizmów

Naturalną ochroną nasion są ich łuski. Łuski ziaren nowocze­snych odmian zbóż są skąpe, łatwo odpadają przy wymłacaniu, więc te ziarna i uzyskiwane z nich mąki skażane są zarazami, szkodnikami i chemikaliami stosowanymi w uprawach i przetwórstwie. Natomiast łuski ziaren pradawnych zbóż są twarde, grube, mocno otulają ziarna chroniąc je przed zarazami, szkodnikami, chemikaliami…

Gluten zawarty w wyrobach każdej z odmian pszenicy tworzy w organizmie śluz, flegmę, wychładza organizm i staje się podło­żem wszelakich chorób. Nasze ziarna, mąki, kasze i płatki z pradaw­nego orkiszu i pradawnej płaskurki mają właściwości ocieplające i osuszające, co w naszej strefie klimatycznej jest najcenniejsze.

Nasze ziarna, kasze, płatki z pradawnych zbóż są doskonałym źródłem błonnika, minerałów, witamin, enzymów… Spośród minera­łów są to: selen, wapń, miedź, magnez, żelazo, fosfor, cynk i wiele innych. Spośród witamin są to: A, B, D, E, PP i wiele innych.

Nazwy minerałów i witamin dla zdrowia nie są potrzebne, wy­starczy, że jadający nasze kasze i płatki doświadczają zwiększania odporności i wygaszania stanów zapalnych, a w ślad za tym wszel­kich chorób, od przeziębieniowych, poprzez zwyrodnieniowe, aż po nowotworowe i te, nazywane „cywilizacyjnymi”.

Skąd tyle dobra

Naukowcy powołują się na zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych i rodamidu, aktywującego komórki macierzyste!

Zdrowiejących po naszych kaszach nie interesowały naukowo brzmiące nazwy, zadowalali się poprawą zdrowia i samopoczucia od pierwszego tygodnia wprowadzanych zmian, z których najważniejszą było zastąpienie przemysłowych paskudztw pszenicznych naszymi kaszami i płatkami z orkiszu i płaskurki. Pierwszymi zmianami był przypływ energii, spokój wewnętrzny, lepszy wygląd skóry, mocniej­sze włosy i paznokcie. Teraz będzie to jeszcze łatwiejsze, bo ofertę kasz i mąk rozszerzamy o płatki, otręby oraz ziołowe przyprawy do każdej potrawy i ziołowe herbatki odporności, zdrowia, urody.

Nasze kasze i płatki z orkiszu i płaskurki są lekkostrawne, doskonałe zarówno dla dzieci jak też dla chorujących i wynisz­czonych leczeniem. To wielka szansa dla dzieci z alergiami, uczu­leniami, celiakią, astmą, brakiem odporności, porażeniami mó­zgu i kończyn, autyzmem, debilizmem…

Zboża, z których ziarna, kasze, płatki i mąki oferujemy uprawiamy dawnymi sposobami, bez chemikaliów, na nasło­necznionych polach Podkarpacia. Dojrzewają w Słońcu. Wy­korzystujemy odpowiednie pory siewu i zbioru. Nie stosuje­my żadnych oprysków. Stosujemy płodozmian.

Jak przygotować

Spośród wszystkich krajów świata w Polsce jada się najwięcej chleba i innego pieczywa. Jadający chleb z dawnych domowych wy­pieków byli zdrowsi. Polecamy więc przywrócić ten zwyczaj i roz­szerzać go na każdą rodzinę. Zanim zdecydujesz się na wypiekanie własnego chleba czy bułek spróbuj naszych kasz i płatków. Można je przed gotowaniem namoczyć, co zwiększy ilość i aktywność enzy­mów, można też gotować bez moczenia.

Płatki można jadać surowe, sparzone, z tartym jabłkiem i prze­różnymi dodatkami. Kasze i płatki gotujemy z dodatkiem masła.

Kasze gotujemy w dwa razy większej objętości wody niż kaszy, na małym ogniu do całkowitego wchłonięcia wody.

Dawne gospodynie garnek z ugotowaną kaszą okrywały pierzy­ną, by kasza jeszcze „dochodziła” bez ognia. Sprawdź tę metodę, de­lektuj się smakiem i ciesz się zdrowiem.

Surówki piękności

Powszechnie znane są „owsianki” i „surówki piękności”, sporzą­dzane z płatków owsianych, tartego jabłka i bakalii. Zastępując prze­mysłowe płatki owsiane płatkami z naszego orkiszu lub naszej pła­skurki doświadczysz najpierw poprawy samopoczucia i ładniejszej cery, a wkrótce także wygasania zapaleń i zdrowienia – niezależnie od nazw chorób, czasu ich trwania i stopnia zaawansowania.

Jadaj kasze i płatki z naszych zbóż jak najczęściej i zdrowiej, ciesz się zdrowiem i dziel się swoim doświadczeniem.

Jeśli przyślesz nam opis swoich doświadczeń i sposobów wyko­rzystywania naszych kasz i płatków dostaniesz za to porcję naszych wyrobów, albo naszą książkę.

Władysław Edward Kostkowski
ambasador zdrowia  

Producenci: Gospodarstwo Rolne Joanna i Jacek Rymarz

         Miejsce upraw: Podkarpacie

                   Gwarancja: www.ambasadorzdrowia.pl

                            Zamówienia telefoniczne: 660 687 228

Podkarpackie kasze i mąki z orkiszu Szwabenkorn [193]

Rymarzowie z Podkarpacia i ich uprawy

Joanna i Jacek Rymarzowie mieszkają i pola uprawne mają na Podkarpaciu, w malowniczym, pofałdowanym terenie podgórskim, w najczystszym regionie Polski. Uprawiają warzywa i zboża starodawne, zachowane od pradawnych czasów, kiedy nie znano genetycznego modyfikowania.

Ze zbożami prozdrowotnymi mają wieloletnie doświadczenie, od 2015 roku stosują je w żywie­niu, a od 2020 roku uprawiają je. Uprawom Rymarzów nie zagrażają deszcze, gdyż ich pola leżą na nasłonecznionych stokach. Nigdy nie skazili ich randapami, glifosatami itp. truciznami, a nasło­necznione stoki zapewniają naturalne dojrzewanie.

Skaliste gleby podkarpackie są mniej urodzajne od lessowych sandomierskich. Mimo to, dzięki rozsądnemu płodozmianowi oraz starannie zaplanowanym terminom siewu i zbiorów, Rymarzowie uzyskują wydajność wyższą od średniej. Ich sukces stanowi mocny kontrargument dla zwolenni­ków nawozów sztucznych i chemicznych oprysków.

Dla konsumentów ważna jest czystość Rymarzowych plonów, jednakże równie ważnym, choć mało znanym faktem jest to, iż rośliny rosnące w trudniejszych warunkach (skaliste podłoże) są bogatsze w enzymy, a przez to zdrowsze. Ten aspekt wymaga podkreślenia, gdyż powszechne jest hołdowanie większym ziarnom, gęstszym kłosom, wyższym plonom, mimo iż uzyskiwane jest to kosztem zdrowia.

Czym są orkisz i płaskurka Rymarzów z Podkarpacia

Orkisz i płaskurka Rymarzów z Podkarpacia to prastare zboża o potężnej mocy prozdrowotnej, cenione od starożytności. Rymarzowie uprawiają je, a zebrane ziarna przetwarzają na mąkę (miele­nie), kaszę (rozdrabnianie lub polerowanie) i płatki (walcowanie).

Jak powstają podkarpackie mąki, kasze i płatki

Rymarzowie zebrane ziarna obłuszczają i część mielą na mąki, a część polerują lub rozdrabniają na kasze. Niewielką ilość rozwalcowują na płatki. Ziarna obłuszczają w młynie w Izdebkach na nowoczesnej maszynie, zaprojektowanej i wykonanej specjalnie do tego celu. Podczas obłuszczania ziarenka pachną domowym chlebem, jaki pamiętamy z dzieciństwa i tańczą ruchem pętelkowym, podobnym do wirującego, mistycznego tańca derwiszów. Obserwowanie tańca ziarenek i wdycha­nie ich zapachu jest przeżyciem niemal mistycznym.

Obłuszczone ziarna mielone są na mąkę naprzemiennie w dwóch młynach – małym, rzemieślni­czym w Jasienicy Rosielnej i dużym, nowoczesnym w Izdebkach.

Część obłuszczonych ziaren przeznaczona jest na kasze i płatki. Jacek z żoną albo córką zawożą je do kaszarni w Gierlachowie koło Sandomierza. Tam kasze powstają na dwa sposoby:

I – polerowanie ziaren – tzw. pęczak,

II – rozdrabnianie ziaren – kasza gruba, średnia, drobna i drobniutka (jak manna).

Niewielka część ziaren rozwalcowywana jest na płatki, podobne do popularnych owsianych.

Młyn w Jasienicy Rosielnej

Młyn w Jasienicy Rosielnej (zarejestrowany jako Młyn Usługowy Michał Gargasz) to rzemieśl­niczy zakład na Podkarpaciu, w powiecie brzozowskim, gminie Jasienica Rosielna. Rzemiosło tam kultywowane jest od 1947 roku, a usługi przemiału zbóż świadczy czwarte już pokolenie. Produko­wane tam mąki powstają naturalnie, bez dodawania polepszających chemikaliów.

Młyn ten specjalizuje się w mieleniu tradycyjnych, dawnych i rzadziej spotykanych gatunków zbóż o wysokich walorach odżywczych – orkisz, płaskurka, samopsza, żyto krzyca. Produkty z tego młyna cieszą się uznaniem miłośników domowych wypieków w całym kraju.

Młyn w Izdebkach

Młyn w Izdebkach (działający jako Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa TS. SAN Tomasz Szela) to nowoczesny, ale zakorzeniony w tradycji zakład przetwórstwa zbożowego na Podkarpa­ciu, w gminie Nozdrzec, w powiecie brzozowskim, funkcjonujący na rynku od 2002 roku.

Młyn ten skupuje ziarna wyłącznie od polskich rolników i specjalizuje się w produkcji wysokiej jakości mąk, otrąb, kasz, bez chemikaliów, polepszaczy. Słynie z przerobu i oferty pradawnych oraz ekologicznych odmian zbóż (orkisz[1], płaskurka, samopsza…).

Młyn ten ma laboratorium do oceny jakości ziarna i specjalistyczne maszyny do obłuskiwania pierwotnych ziaren z twardych plewek. Świadczy usługi przemiału powierzonych ziaren z zacho­waniem czystości dostarczonego surowca.

Kaszarnia w Gierlachowie

Kaszarnia Śrutownia Wiesława Wójtowicza w Gierlachowie to ceniony, rzemieślniczy zakład przetwórstwa zbożowego w województwie świętokrzyskim, w gminie Dwikozy, blisko Sandomie­rza. Obsługiwała rolników z sandomierskiego, mazowieckiego i podkarpackiego. Pan Wiesław jest trzecim pokoleniem młynarzy przerabiających czyste ziarna na różne rodzaje kasz i śrutę.

Urządzenia gierlachowskiej kaszarni pozwalały na obróbkę zarówno poprzez łamanie ziaren na sypkie kasze, jak i polerowanie ziaren w celu uzyskania wysokiej jakości pęczaku. Zakład pana Wójtowicza w Gierlachowie był kluczowym punktem na mapie tradycyjnego przetwórstwa dla rol­ników i konsumentów z kilku województw i nawet najodleglejszych regionów Polski. Z końcem roku 2026 maszyny i urządzenia gierlachowskiej kaszarni mają być sprzedane. Nabywca korzystał z usług tej kaszarni. Zachwycony jakością uzyskiwanych kasz i niezawodnością dawnych maszyn zapragnął je mieć tylko dla siebie i zapowiedział, że nie będzie świadczył usług. Czy to zła wiado­mość? Nie dla wszystkich, bowiem Rymarzowie starają się o własne maszyny i wkrótce kasze będą produkować sami w swoim gospodarstwie. Kasze Rymarzów zachowają dotychczasowy standard.

„Orkiszowa” kontra „z orkiszu” – czy to ważne jak nazywasz

Kasz i mąk z podkarpackiego gospodarstwa Joanny i Jacka Rymarzów nie nazywamy „orkiszo­wa” i staramy się unikać tego nieścisłego i wprowadzającego w błąd przymiotnika. Nazywamy je zgodnie z prawdą kasza z orkiszu, mąka z orkiszu, płatki z orkiszu. To bardzo ważne rozróżnienie, ponieważ pod nazwą „orkiszowa” sprzedawane są wyroby z pszenic z wbudowanym w nie genem orkiszu. Pszenice zawierające gen orkiszu nazywane są „orkiszowymi”, mimo iż są to zmodyfiko­wane hybrydy, tworzone dla zwiększania wydajności nawet kosztem zdrowia.

Przemysłowcy powszechnie i nagminnie manipulują nazwami, a zwodzeni konsumenci płacą pogarszaniem zdrowia, dyskomfortem fizycznym i psychicznym, oraz przedwczesną śmiercią.

Aspekt zdrowotny

Spożywanie genetycznie modyfikowanych hybryd skutkuje stanami zapalnymi, chorobami, wy­niszczaniem organizmu, skracaniem życia.

Zastąpienie przemysłowych produktów z genetycznie modyfikowanych hybryd podkarpackimi z pradawnego orkiszu i/lub pradawnej płaskurki poprawia stan zdrowia natychmiast. Od pierwszego dnia wprowadzonych zmian zauważamy poprawę samopoczucia, w tydzień skóra staje się jedwabi­sta, włosy przestają wypadać, paznokcie przestają się łamać, stajemy się odporni. U dzieci uszko­dzonych wstrzykiwanymi im konglomeratami trucizn (podstępnie nazywanych „szczepionkami”), jadanie kasz z orkiszu sprawia, że stają się samodzielne i zaczynają interesować się otoczeniem.

Czy orkisz przeżywa renesans

Tu i ówdzie słyszymy, że orkisz przeżywa renesans, jednakże orkisz, płaskurkę, samopszę, krzy­cę, pszenicę kamut uprawiają miłośnicy, koneserzy. To nie uprawa orkiszu przeżywa renesans, lecz słowa „orkiszowa” i „orkiszowe” są nadużywane dla łatwiejszego sprzedawania trujących hybryd psze­nicznych. Te wykorzystywane podstępnie nazwy powtarzane są bezmyślnie na zasadzie mody. Uważaj na nie, bo „orkiszowe” mąki, płatki, chleby zazwyczaj wykonywane są nie z orkiszu, lecz ze znacznie tańszych genetycznie modyfikowanych hybryd pszenicy.

Przemysłowcy i handlowcy zazwyczaj wybierają produkty tańsze, a że cena wynika głównie z wydajności, więc rozpowszechniane są te z modyfikowanych hybryd.

Pradawny orkisz wyparła łatwiejsza w uprawie pszenica, a następnie jej modyfikanty, nazywane: pszenica zwyczajna (Triticum aestivum), pszenica karłowata (Triticum compactum), pszenica karło­wa (Triticum sphaerococcum), wychodowany w Polsce Rokosz[2] i wiele innych.

Destrukcyjne działanie pszenicznych modyfikantów

Destrukcyjne działanie pszenicznych modyfikantów jest największe spośród wszystkich współ­czesnych zagrożeń. Współczesne pszenice to bezwartościowy balast, który truje, wychładza, zaślu­zowuje, zaflegmia i stanowi podłoże dla przeróżnych pasożytów.

Pradawny orkisz ma znaczny potencjał odżywczy, a przy tym rozgrzewa i osusza, co w naszym klimacie jest szczególnie ważne. Jeśli do codziennego jadłospisu włączysz kasze i płatki z pradaw­nego orkiszu większość chorób i dolegliwości samoczynnie zaniknie.

Jak odróżnić prawdziwy orkisz od modyfikowanych hybryd

Różnica między pszenicą a orkiszem jest wyraźna:

Kłosy pradawnego orkiszu (Triticum spelta) są dłuższe, smuklejsze, luźniejsze, płaskie.

Ziarna orkiszu są mocno zamknięte w twardych plewach, a segmenty kłosa układają się naprze­miennie (zygzakowato). Kłosy często lekko zwieszają się ku dołowi.

Kłosy pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum) są krótsze, bardziej zwarte, grube, gęste.

Ziarna pszenicy osadzone są blisko siebie, przez co kłos ma kształt cylindryczny lub czworo­boczny i sprawia wrażenie napęczniałego.

Odrzucaj marketingowe opisy. Patrz na cechy botaniczne. Poznając historyczne źródła zauwa­żysz kluczowe cechy odmiany Schwabenkorn.

Współczesna kategoryzacja na konkretne odmiany botaniczne to efekt XX-wiecznych badań i re­konstrukcji prowadzonych głównie w Niemczech i Austrii, a nie bezpośrednich zapisów z epoki.

Dlaczego Schwabenkorn to absolutna czołówka i dlaczego go unikano?

Odmiana Schwabenkorn to jedna z najstarszych, genetycznie czystych i niemodyfikowanych od­mian orkiszu. Przez masowych producentów pomijana z powodów ekonomicznych:

– trudny omłot – ziarno Schwabenkorn jest zamknięte w twardej, grubej łusce. Kombajny nie radzą sobie z jego oczyszczeniem i ranią ziarno. Wymaga specjalistycznych maszyn obłuskujących.

– niska wydajność z hektara – daje znacznie mniejszy plon niż odmiany hybrydowe, a także mniej niż popularny Oberkulmer Rotkorn.

Wyjątkowe zalety orkiszu Schwabenkorn

Trudniejszy w obróbce Szwabenkorn ma potężną zaletę – gruba łuska chroni ziarno przed opa­dami radioaktywnymi i chemicznymi, toksynami, grzybami, zanieczyszczeniami z powietrza i desz­czu. W zamian za trudniejszą uprawę i mniejszą wydajność Schwabenkorn zapewnia najwyższą sta­bilność biologiczną, ogromną ilość rodanidu – naturalnego czynnika odpornościowego, oraz czy­sty, nienaruszony profil glutenu, który nie wywołuje alergii jak współczesne pszenice i ich hybrydy.

Co wybierać, czego unikać

Szukając wyrobów z prawdziwego orkiszu szukaj na opakowaniu składu i nazwy odmiany. Jeśli producent podaje tylko ogólny napis „mąka orkiszowa” – z dużym prawdopodobieństwem jest to hybryda skrzyżowana z pszenicą zwyczajną, karłowatą, inną hybrydą.

Prastare i czyste odmiany orkiszu, wolne od współczesnych krzyżówek z pszenicą

Schwabenkorn – najmniej wydajna, najtrudniejsza w obłuszczaniu, ale najodporniejsza natural­nie i najbogatsza w składniki odżywcze.

Oberkulmer Rotkorn – czysta odmiana selekcji szwajcarskiej, stabilna i bezpieczna.

Roter Tiroler (Czerwony Tyrolski) – bardzo stara, czysta odmiana alpejska.

Ostro – tradycyjna odmiana o wysokiej czystości biologicznej.

Uwaga na Frankenkorn

Czasem plasowany wśród odmian czystych, jednakże jest hybrydą z genami pszenicy.

Popularne hybrydy pszeniczne

Odmiany nowoczesne, stworzone w celu łatwiejszego obłuskiwania i wyższych plonów, przez co zatraciły pierwotne właściwości: Rouquin, Hercule, Albin, Cosmos, Hubel, Lueg… To przykład tylko tych, o których wiemy, ale praktyki modyfikowania trwają i nie sposób nadążyć za wersjami uzyskiwanych klonów.

Klucz do zakupu prawdziwego orkiszu

Unikaj produktów anonimowych. Transparentny producent dba o czystą uprawę trudnego w ob­róbce Schwabenkorna z dumą umieści tę nazwę na froncie opakowania. Zwracaj uwagę na:

Nazwę odmiany na etykiecie – wyraźnie wskazana: Schwabenkorn, Roter Tiroler, Oberkulmer, czy brak nazwy, tylko ogólne hasło „orkiszowe”.

Cenę produktu – wysoka, ze względu na koszt obłuskiwania i mały plon, czy niska, zbliżona do ceny zwykłej mąki pszennej.

Strukturę ciasta – ciasto mniej elastyczne, trudniej wyrasta (delikatny gluten), czy dobrze wy­rasta, zachowuje się jak zwykła mąka pszenna.

Źródło – młyny rzemieślnicze i gospodarstwa pasjonatów, czy dyskonty, markety, korporacje.

Właściwości i wartości odżywcze

Kasza z orkiszu wyróżnia się bogatym profilem mikroskładników. Stanowi doskonałe źródło:

  • wysokiej jakości białka – zawiera go więcej niż tradycyjna pszenica, w tym cenne aminokwasy egzogenne;
  • błonnika pokarmowego – wspiera prawidłową pracę jelit i zapewnia uczucie sytości na długo;
  • witamin z grupy B – kluczowych dla układu nerwowego i metabolizmu;
  • minerałów – żelaza, magnezu, cynku, miedzi, potasu…

Walory prozdrowotne

Regularne spożywanie kasz z orkiszu wnosi szerokie korzyści dla organizmu:

  • Wzmocnienie odporności – ziarna orkiszu zawierają rodanid – naturalny czynnik wzmacniający odporność.
  • Wsparcie układu krążenia – obecne w ziarnach orkiszu nienasycone kwasy tłuszczowe i błon­nik pomagają regulować poziom cholesterolu w krwi.
  • Regulacja cukru – orkisz ma niższy od pszenic indeks glikemiczny, a to zapobiega gwałtownym skokom poziomu glukozy.
  • Poprawa trawienia – ziarna orkiszu wspomagają perystaltykę jelit, zapobiegają zaparciom, są pożywką dla dobrych bakterii jelitowych.

Przewaga nad innymi pokarmami

Dlaczego kasza z orkiszu wygrywa z popularnymi produktami zbożowymi?

 

Cecha Kasza z orkiszu Zwykła pszenica / biały ryż
Naturalność ziarna Orkisz ma mocną łuskę, która chroni ziarno
przed zanieczyszczeniami i pestycydami.
Bardziej podatna na modyfikacje
i intensywne opryski chemiczne.
Strawność Gluten w orkiszu jest lepiej rozpuszczalny w wodzie i łatwiej przyswajalny przez ludzki organizm. Gluten bywa ciężkostrawny
i częściej wywołuje nadwrażliwość.
Energia Złożone węglowodany uwalniają energię stopniowo, eliminując nagłe zmęczenie. Produkty z białej mąki dają szybki, ale krótkotrwały zastrzyk energii.

Podsumowanie

Kasza z orkiszu to idealny wybór dla sportowców, osób na diecie redukcyjnej, dzieci, młodzieży, staruszków, każdego, kto chce zadbać o swoje zdrowie od wewnątrz. Mając delikatny, lekko orze­chowy smak świetnie sprawdza się zarówno w daniach wytrawnych (kaszotto[3], dodatek do gula­szów), jak i na słodko (orkiszanka[4] z owocami).

Przykłady potraw z kasz z orkiszu

Kaszą z orkiszu można zastępować każdą inną kaszę, a także ryż, ziemniaki, kluski, makarony, pieczywa. Zastąpienie kaszy jęczmiennej kaszą z orkiszu nada krupnikowi głęboki aromat i sprawi, że będzie treściwszy i prozdrowotny.

Podane tu kilka przepisów to tylko przykład do pokazania wszechstronności zastosowań orkiszu. Zachęcamy do własnych modyfikacji dotychczas stosowanego menu, co niewątpliwie poprawi stan zdrowia.

Krupnik prozdrowotny z orkiszu

Składniki:

  • 100 g grubej kaszy z orkiszu
  • 1,5 litra bulionu warzywnego
  • 2 średnie ziemniaki, marchewka, pietruszka, kawałek selera
  • 100 g świeżych leśnych grzybów (lub pieczarek)
  • kilka liści laurowych, kilka ziarn ziela angielskiego, sól kamienna, pieprz
  • świeży koper lub natka pietruszki do posypania

Przygotowanie:

Marchew, pietruszkę, seler zetrzyj na tarce o grubych oczkach, a ziemniaki pokrój w kostkę. Grzyby pokrój w plasterki.

Do garnka z gotującym się bulionem wrzuć liście laurowe, ziele angielskie i przepłukaną na sicie grubą kaszę z orkiszu. Gotuj na małym ogniu przez 15 minut.

Dodaj przygotowane warzywa, ziemniaki i grzyby. Całość gotuj pod przykryciem przez kolejne 15-20 minut, aż kasza i ziemniaki będą całkowicie miękkie.

Dopraw zupę solą i świeżo mielonym pieprzem. Podawaj z koperkiem.

Ziarna orkiszu z warzywami

Znakomity, jednogarnkowy zamiennik dla ryżu i ziemniaków do drugiego dania.

Składniki:

  • półtorej szklanki ziaren orkiszu lub grubej kaszy z orkiszu
  • por – tylko biała część, dwie marchewki, łodyga selera naciowego
  • dwie łyżki masła klarowanego lub oliwy
  • trzy szklanki bulionu warzywnego lub wody
  • szczypta przypraw do wyboru: tymianek, imbir, oregano, sól kamienna, pieprz (czarny, kolorowy, ziołowy)

Przygotowanie:

Wypłukane ziarna orkiszu mocz w wodzie kilka godzin (najlepiej przez noc), po czym odcedź.

W głębokim rondlu rozgrzej masło lub oliwę. Wrzuć pokrojone w talarki pora i marchewkę, po­krojony w kostkę seler naciowy. Duś kilka minut mieszając.

Dodaj namoczone ziarna orkiszu i praż dwie minuty mieszając.

Zalej gorącym bulionem i dodaj przyprawy. Doprowadź do wrzenia, zmniejsz ogień do minimum, przykryj i gotuj na wolnym ogniu aż ziarno wchłonie płyn (około 50-60 minut).

Rozgrzewająca orkiszanka z owocami i orzechami

Zdrowsza od owsianki. Ma niski indeks glikemiczny, zapewnia energię na stabilnym poziomie.

Składniki:

  • pół szklanki kaszy z orkiszu (drobnej lub średniej)
  • szklanka mleka (krowie, migdałowe), pół szklanki wody
  • jabłko lub garść borówek (rodzynek)
  • łyżeczka miodu lub syropu klonowego
  • szczypta cynamonu cejlońskiego
  • garść posiekanych orzechów lub migdałów

Przygotowanie:

Kaszę przepłucz zimną wodą. Zagotuj wodę z mlekiem. Wsyp kaszę i zmniejsz ogień. Przykryj.

Gotuj pod przykryciem na małym ogniu około 20-25 minut, od czasu do czasu mieszając, aż ka­sza wchłonie płyn i zmięknie.

Przełóż do miseczki. Podaj z pokrojonym jabłkiem (lub ulubionymi owocami), posyp cynamo­nem, orzechami i polej miodem.

Kaszotto z pomidorami i papryką

Sycące, jednogarnkowe danie obiadowe, pełne śródziemnomorskich smaków.

Składniki:

  • 150 g kaszy z orkiszu
  • 35 dkg pomidorów pokrajanych (lub 1 puszka)
  • czerwona papryka, duża cebula, 3 ząbki czosnku
  • pół litra bulionu warzywnego
  • łyżka masła klarowanego lub oliwy
  • przyprawy: łyżeczka słodkiej papryki, pół łyżeczki pieprzu ziołowego, sól kamienna
  • ewentualnie: parmezan lub feta do posypania na koniec

Przygotowanie:

W głębokiej patelni lub garnku z grubym dnem rozgrzej tłuszcz. Zeszklij posiekaną cebulę, do­daj przeciśnięty przez praskę czosnek.

Dodaj pokrojoną w kostkę czerwoną paprykę i smaż razem 3 minuty. Wsyp suchą kaszę lub ziarno orkiszu i smaż chwilę z warzywami, aż ziarna dobrze pokryją się tłuszczem.

Dolewaj bulion partiami, czekając, aż kasza wchłonie płyn. Gotuj ok. 20 minut.

Gdy kasza będzie prawie miękka, dodaj pomidory świeże (lub z puszki wraz z zalewą) oraz przyprawy. Duś całość bez przykrycia jeszcze 5-7 minut, aż sos zgęstnieje.

Można posypać serem.

Sałatka z kaszy i suszonych pomidorów

Idealna propozycja na wynos, do pracy, na kolację. Można jeść na ciepło, jak i na zimno.

Składniki:

  • szklanka ugotowanej kaszy z orkiszu
  • sześć kawałków suszonych pomidorów z zalewy oliwnej
  • garść świeżego szpinaku lub rukoli
  • pół kostki sera feta lub mozzarelli (pokrojonej w kostkę)
  • dwie łyżki prażonych nasion słonecznika lub dyni
  • Sos: dwie łyżki oliwy ze słoiczka po pomidorach, łyżeczka soku z cytryny, odrobina pieprzu

Przygotowanie:

Do miski wsyp ugotowaną i ostudzoną kaszę.

Suszone pomidory pokrój w paski, a szpinak lub rukolę umyj, osusz (szpinak rozdrobnij).

Dodaj warzywa i pokrojony ser do miski z kaszą.

Polej oliwą wymieszaną z sokiem z cytryny i pieprzem.

Wymieszaj delikatnie i posyp uprażonymi na suchej patelni ziarenkami.

Pożywna sałatka z ziaren orkiszu i fasoli

Ziarna orkiszu mają cudowną, jędrną strukturę. To danie to białkowo-błonnikowa bomba. Dobre  na drugie śniadanie i na obiad.

Składniki:

  • szklanka całych ziaren orkiszu
  • puszka fasoli lub podobna ilość ugotowanej
  • dwa pomidory, ogórek, czerwona cebula, pęczek świeżej natki pietruszki

Sos: 3 łyżki oliwy z oliwek, 1 łyżka domowego octu owocowego, 1 ząbek czosnku, sól kamienna, pieprz (czarny, kolorowy, ziołowy)

Przygotowanie:

Ziarna orkiszu zalej wodą i mocz przez całą noc. Rano odcedź, przepłucz, zalej świeżą wodą w proporcji 1 : 2 i gotuj pod przykryciem na małym ogniu około 40-45 minut, do miękkości. Odcedź i ostudź.

Ogórka, cebulę i pomidory pokrój w drobną kostkę, pietruszkę posiekaj.

W dużej misce połącz ostudzony orkisz, opłukaną fasolę i warzywa.

Składniki sosu wymieszaj, polej sałatkę, dopraw do smaku i odstaw na 15 minut do lodówki.

Pieczywo z orkiszu

Pieczywa w Polsce jada się najwięcej spośród wszystkich krajów świata. Niech więc to będzie pieczywo służące zdrowiu. Można je modyfikować dodatkami pod kątem indywidualnych upodo­bań smakowych, ale zmieniając podstawowe składniki na prozdrowotne zauważymy zdrowienie już od pierwszego dnia wprowadzonych zmian.

Odrzucaj przemysłowe mąki pszeniczne, zastępuje je mąkami z pradawnego orkiszu lub płaskurki.

Wodę z rur i plastikowych butli zastępuj wodą ze zdrowego źródła.

Sól przemysłową z bromem[5], trującymi przeciwzbrylaczami (żelazocyjanek potasu E536[6], żelazocyjanek sodu E535, żelazocyjanek wapnia E538) i innymi truciznami zastępuj solą kamienną (pozyskiwaną bezpośrednio z kopalni).

Z prozdrowotnych składników możemy mieć prozdrowotną żywność. Z trujących składników będzie trująca, niezależnie jakbyśmy te składniki nazywali.

Podkarpacki chlebek Joanny i Jacka Rymarzów

Składniki:

  • 80 dag mąki z orkiszu lub płaskurki
  • 2,5 dag drożdży
  • 600 ml czystej ciepłej wody, najlepiej ze źródła
  • łyżeczka cukru, łyżeczka soli kamiennej z kopalni w Kłodawie
  • ziarna według upodobań: kminku, dyni, słonecznika, czarnuszki…

Przygotowanie:

Wszystkie składniki wymieszaj w misce. Miskę szczelnie przykryj i wstaw do lodówki na noc.

Następnego dnia ciasto wyrób na stolnicy, uformuj bochen i zostaw do wyrośnięcia na około godzinę.

Wyrośnięty bochen przełóż do żaroodpornego naczynia, przykryj i wstaw do piekarnika nagrzanego do 220° C.

Po 30 minutach odkryj i piecz jeszcze 30 minut.

Podkarpackie proziaki puszyste placuszki lub bułeczki na sodzie

Nazwa pochodzi od dawnego określenia sody oczyszczonej – „prozy”. Robi się je szybko, gdyż nie wymagają drożdży ani długiego wyrastania, spulchnia je reakcja sody z kwaśnym nabiałem.

Składniki:

  • pół kg mąki z orkiszu
  • ćwierć litra kefiru lub maślanki
  • trzy łyżki sera białego
  • jajko
  • płaska łyżeczka sody
  • Opcjonalnie pół łyżeczki cukru, szczypta soli, łyżka oleju

Przygotowanie:

W dużej misce dokładnie wymieszaj mąkę z orkiszu, sodę, sól, cukier. Do suchych składników wlej maślankę, kefir lub zsiadłe mleko. Jeśli używasz, dodaj teraz jajko oraz olej. Całość wstępnie wymieszaj.

Przełóż masę na stolnicę oprószoną mąką. Krótko zagnieć miękkie, elastyczne i lekko klejące się ciasto. Nie gnieć  zbyt długo i nie dosypuj za dużo mąki – aby proziaki po upieczeniu były puszyste.

Rozwałkuj lub rozgnieć ciasto dłońmi na grubość około 1 cm. Wykrawaj okrągłe bułeczki lub kwadraty. Pozostaw  na około 5 minut, aby lekko podrosły.

– NA PATELNI (Tradycyjnie): Rozgrzej suchą patelnię (najlepiej żeliwną lub z grubym dnem) na średnim ogniu. Smaż proziaki bez tłuszczu około 3-4 minuty z każdej strony, aż wyraźnie urosną i zarumienią się.

– W PIEKARNIKU: Układaj placki na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia. Piecz w piekarniku nagrzanym do 180-190 stopni C. przez około 15-20 minut (do zrumienienia).

Wskazówka dotycząca podania:

Po zdjęciu z patelni przełóż proziaki do miski i przykryj na kilka minut czystą ściereczką kuchenną – dzięki temu zmiękną. Najlepiej smakują jeszcze ciepłe, posmarowane masłem (najlepiej czosnkowym), z twarożkiem albo miodem lub dżemem.

Naleśniki z mąki z orkiszu

Składniki:

  • dwie szklanki mąki z orkiszu
  • dwie szklanki mleka
  • dwa jajka
  • pół szklanki wody mineralnej gazowanej
  • szczypta soli kamiennej

Przygotowanie:

Połącz składniki roztrzepując by nie było grudek. Smaż na rozgrzanej patelni (najlepiej na smalcu).

Podaj z czym chcesz, ale wypróbuj nadzienie z pokrzyw. Przepis na farsz z pokrzyw i wiele potraw z wykorzysta­niem pokrzyw znajdziesz w naszej książce „Zielona apteka. Chwasty warte naszej miłości”.

Certyfikat jakości i prozdrowotności

Jakość ziaren z podkarpackiego gospodarstwa Joanny i Jacka Rymarzów była wielokrotnie ba­dana w laboratorium młyna TS. SAN w Izdebkach. Do tej pory nikomu nie udało się uzyskać lep­szych parametrów. Rekomendacje podkarpackich mąk, kasz i płatków z gospodarstwa Joanny i Jac­ka Rymarzów znajdziesz w internetowej witrynie ambasadorzdrowia.pl.

Ambasador Zdrowia Władysław Edward Kostkowski wraz z rodziną produkty z pradawnych prozdrowotnych zbóż z gospodarstwa Joanny i Jacka Rymarzów stosuje i promuje od początku ich uprawiania i potwierdza najwyższą jakość i walory prozdrowotne.

Wiele cennych informacji o wartościach pradawnych zbóż orkiszu i płaskurki oraz prozdrowot­nych wyrobach Rymarzów z Podkarpacia znajdziesz w książce „Brzuch ma rozum” oraz witrynie: www.ambasadorzdrowia.pl.

Podkarpackie mąki, kasze, płatki z gospodarstwa Rymarzów
zamówić można telefonując pod numer 660 687 228

[1] odmiany Rotkorn Oberkulmer.

[2] Triticum aestivum subsp. spelta cv. Rokosz, lub w uproszczonym zapisie gatunkowym: Triticum spelta cv. Rokosz.

[3] Kaszotto to polska potrawa jednogarnkowa inspirowana włoskim risotto, w której zamiast ryżu wykorzystuje się kaszę.

[4] Orkiszanka to potrawa śniadaniowa będąca odpowiednikiem tradycyjnej owsianki, w której zamiast płatków owsianych wykorzystuje się Płatki z orkiszu lub kaszę z orkiszu.

[5] Wiedza o dodawaniu bromu do żywności dla żołnierzy w celu hamowania chuci jest powszechna, ale trzeba wiedzieć, że brom ma wiele destrukcyjnych właściwości. Jedną z tragicznych konsekwencji związków bromu w mąkach i pieczywie jest blokowanie przyswajania jodu. Jodu wszyscy mamy zbyt mało, więc należy go chronić. Tymczasem brom wybija jego resztki i stąd tyle chorób tarczycy, niepłodności, nowotworów, chorób nazywanych cywilizacyjnymi…

[6] Żelazocyjanki w połączeniu z kwasem solnym w żołądku wydziela trujący cyjanowodór.

Porównanie zalet orkiszu i płaskurki z nowoczesnymi pszenicami [192]

Pradawne zboża orkisz i płaskurka przewyższają współczesną, intensywnie mody­fikowaną pszenicę wysoką wartością odżywczą, tolerancją układu pokarmowego, odpornością na zanieczyszczenia środowiskowe. Współczesna pszenica to hybry­da po licznych modyfikacjach i selekcjach dla zwiększenia wydajności plonów i uła­twienia obróbki przemysłowej kosztem jej wartości odżywczych i właściwości zdro­wotnych.

Wyższa wartość odżywcza i mineralna

Pradawne odmiany zawierają znacznie więcej substancji budulcowych i regulujących, gdyż nie zostały „rozcieńczone” w masowej produkcji.

  • Białko: orkisz i płaskurka zawierają więcej białka niż nowoczesne pszenice.
  • Minerały: orkisz i płaskurka obfitują w żelazo, cynk, magnez, miedź, fosfor w ilościach znacznie większych niż współczesne odmiany pszenic.
  • Witaminy: orkisz i płaskurka są bogate w witaminy, szczególnie z grupy B.

Lepsza strawność i struktura glutenu

Choć orkisz i płaskurka zawierają gluten jego struktura różni się od struktury współczesnej pszenicy.

  • Gluten w pradawnych zbożach jest kruchy, podatny na rozpuszczanie i łatwo rozkładany przez enzymy trawienne.
  • Współczesne pszenice to hybrydy, tak modyfikowane, by gluten był niezwykle elastyczny i silny (pożądany do maszynowego wypieku pieczywa), co wywołuje stany zapalne jelit i nadwrażliwość. Pradawne zboża są dobrze tolerowane.

Korzystny profil węglowodanów i niski indeks glikemiczny

  • Pradawne zboża zawierają złożone węglowodany – w tym cenne beta-glukany. Zawdzięczamy im stabilną energię bez gwałtownych skoków cukru.
  • Wysoka zawartość błonnika pokarmowego spowalnia wchłanianie glukozy, zapewnia dłuższe uczucie sytości, wspiera mikrobiom jelitowy, zapobiega nagłym wyrzutom insuliny.

Naturalna czystość ekologiczna – gruba łuska

  • Ziarna orkiszu i płaskurki są otoczone mocną, twardą łupiną (plewą), która chroni je przed zanieczyszczeniami, opadami radioaktywnymi, insektami, grzybami.
  • Dzięki tej naturalnej ochronie pradawne zboża nie potrzebują sztucznych pestycydów, ani innych chemikaliów (podstępnie nazywanych środkami ochrony roślin), więc są z natury naturalnie czystymi.

Podsumowanie różnic

cecha orkisz i płaskurka współczesne pszenice
Zawartość składników mineralnych Wysoka

więcej żelaza, cynku, magnezu

Obniżona

w procesie selekcji odmian

Strawność glutenu Łatwiejsza

struktura białek jest delikatna

Trudniejsza

gluten jest silny i lepki

Indeks Glikemiczny Niższy

stabilizuje poziom cukru

Wyższy

powoduje szybkie skoki glukozy

Wymagania uprawowe Dobrze rosną na słabych glebach bez chemii Wymagają intensywnego nawożenia i pestycydów

Joanna i Jacek Rymarzowie z Podkarpacia uprawiają prawdziwe pradawne zboża – orkisz i płaskurkę i robią z nich prozdrowotne mąki, kasze, płatki, rekomendowa­ne przez Ambasadora Zdrowia. Zamówienia telefoniczne: 660 687 228

Właściwości zdrowotne orkiszu i płaskurki w porównaniu z nowoczesnymi odmianami zbóż [191]

Orkisz (Triticum spelta)

Orkisz to jedno ze zbóż, od czasów starożytnych cenione za wszechstronne działanie prozdrowotne i wzmacniające organizm. Powszechnie uważany za najdawniejszą odmianę pszenicy, mimo iż pszenicy zwyczajnej niczym nie przypomina.

Wysoka zawartość i jakość białka – Zawiera od 12,5% do niemal 20% łatwo strawnego białka o wysokiej wartości biologicznej, bogatego w aminokwasy egzogenne, których organizm człowieka nie potrafi sam syntetyzować.

Obecność rodanidu – W wewnętrznej części ziarna orkiszu znajduje się rodanid (tiocyjanian) – naturalny związek o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, który wspiera układ odpornościowy i stymuluje wzrost komórek krwi.

Zdrowie układu krążenia – Regularne spożywanie orkiszu obniża poziom „złego” cholesterolu (LDL) w krwi i przeciwdziała kamicy żółciowej. Zalecany szczególnie po przebytych zawałach serca oraz w stanach ogólnego osłabienia i niedożywienia.

Regulacja metabolizmu – Produkty z orkiszu, szczególnie kleiki i kasze przyspieszają przemianę materii, poprawiają trawienie i stabilizują poziom cukru w krwi, zmniejszając zapotrzebowanie organizmu na insulinę.

Witaminy i minerały – Jest doskonałym źródłem witamin z grupy B – zwłaszcza niacyny (B3), ryboflawiny (B2) i tiaminy (B1) oraz minerałów: żelazo (Fe), magnez (Mg), fosfor (P), cynk (Zn), potas (K), wapń (Ca)…

Płaskurka (Triticum dicoccum)

Płaskurka to jedno z najstarszych udomowionych zbóż na świecie. Byłą podstawą diety w starożytnym Egipcie i Rzymie.

Ochrona przed cukrzycą i chorobami serca – Zawiera unikalne związki bioaktywne, które skutecznie równoważą poziom glukozy i insuliny we krwi. Dieta bogata w płaskurkę chroni układ krwionośny i wyraźnie zmniejsza ryzyko zapadalności na cukrzycę typu II.

Wyjątkowo wysoka zawartość błonnika – Posiada znacznie więcej błonnika pokarmowego niż współczesna pszenica. Wspomaga to pracę jelit, zapobiega zaparciom, daje długotrwałe uczucie sytości i ułatwia redukcję masy ciała.

Przeciwdziałanie anemii i migrenom – Dzięki wysokiej koncentracji łatwo przyswajalnego żelaza i magnezu, regularne spożywanie płaskurki pomaga w leczeniu anemii oraz łagodzi bóle migrenowe.

Potencjał antyoksydacyjny – Jest bogata w antyoksydanty, luteinę, witaminę E, kwas pantotenowy. Związki te neutralizują wolne rodniki, opóźniają starzenie się komórek i wspierają wzrok.

Naturalna czystość ekologiczna – Ziarno płaskurki chronione jest grubą, twardą łuską, która zabezpiecza je przed zanieczyszczeniami środowiskowymi, grzybami i szkodnikami. Roślina ta „nie toleruje” sztucznych nawozów chemicznych, przez co jej uprawy są z natury czyste i wolne od pestycydów.

Orkisz i płaskurka kontra nowoczesne pszenice

Kluczowe różnice strukturalne, odżywcze i uprawowe pomiędzy dawnymi gatunkami zbóż (orkisz, płaskurka), a pszenicą zwyczajną i jej nowoczesnymi hybrydami:

 Struktura glutenu i strawność

Dawne zboża: orkisz i płaskurka – mają gluten o prostszej i kruchej strukturze białkowej. Jest on znacznie łatwiej rozkładany przez układ pokarmowy, nie wywołuje reakcji alergicznych, wzdęć, uczucia ciężkości.

Pszenica zwyczajna i jej nowoczesne hybrydy – Współczesna pszenica została zmodyfikowana pod kątem uzyskania maksymalnie silnego, elastycznego i „lepko-sprężystego” glutenu. Taki gluten ułatwia masową, przemysłową produkcję puszystego pieczywa, natomiast jest silnie odporny na trawienie i znacznie mocniej obciąża jelita.

 Wartość odżywcza i zawartość minerałów

Dawne zboża: orkisz i płaskurka – zawierają 20% do 30% więcej białka, wyższe stężenie nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz wielokrotnie wyższy poziom mikroelementów (cynku, żelaza, magnezu, potasu) i witamin z grupy B i witaminy E niż pszenica zwyczajna.

Pszenica zwyczajna i jej nowoczesne hybrydy – W wyniku dążenia do uzyskania jak najwyższych plonów doszło do tzw. efektu rozcieńczenia składników odżywczych. Współczesne ziarno ma większą objętość i masę, ale zawiera znacznie mniej witamin i minerałów.

Pszenice dawne a współczesne hybrydy – co najbardziej wyniszcza nasze organizmy? [190]

Miewasz ciągłe zmęczenie, bóle głowy, mięśni, stawów? Dokuczają Ci wzdęcia, bóle brzucha? Tym artykułem pragnę otworzyć oczy zmagającym się z tymi problemami. Oby ta wiedza stała się ważnym krokiem do poprawy samopoczucia.

Pszenica, którą jadamy dzisiaj, a zboże udomowione dziesięć tysięcy lat temu i wielokrotnie modyfikowane na przestrzeni wieków, to zupełnie różne rośliny. Szacuje się, że już nawet do 30% genów dawnej pszenicy zmieniono. Czy to dużo? Człowieka od szympansa różni zaledwie 1–2% genów, a od świni około 10% genomu. Jeśli tak niewielka różnica dzieli nas od innych gatunków, a pszenicę dawną od współczesnej aż 30% to czy nadal chcesz traktować tę nowoczesną truciznę jak tradycyjne zboże? Jeśli decydujesz się nadal ją jeść, to Twój wybór, jednakże miej świadomość, że współczesna przemysłowa hybryda niewiele ma wspólnego z pierwotną pszenicą.

Więcej skrobi, mniej wartości odżywczych

Współczesne odmiany pszenicy mają znacznie mniej minerałów i związków bioaktywnych niż pszenica pierwotna. Natomiast zawierają o wiele więcej skrobi, nawet 70% masy ziarna.

Ziarna zmodyfikowano w taki sposób, aby zwiększyć w nich zawartość białek glutenowych. Poprawia to właściwości wypiekowe mąki – ciasto lepiej rośnie, jest bardziej puszyste i wygląda zachęcająco na sklepowej półce. Wszystko po to, byś chętniej po nie sięgnął. Ceną za atrakcyjny wygląd wypieków jest nasze zdrowie dających się omamić konsumentów.

Co kryje ziarno współczesnej pszenicy?

Słowo „gluten” słyszysz na każdym kroku, ale czym on jest. To mieszanina białek, z których dwa główne rodzaje to gluteniny oraz gliadyny.

  • Gliadyny – są określane jako peptydy oporne na trawienie, co oznacza, że nasz układ pokarmowy ma duży problem z ich całkowitym rozłożeniem.
  • Prolaminy – to szersza grupa ciężkostrawnych białek roślinnych, do której należą wspomniane gliadyny.
  • ATI (inhibitory amylazy i trypsyny) – naturalne substancje zawarte w ziarnie, które chronią roślinę przed atakami owadów i patogenów. W ludzkim układzie trawiennym wywołują one silne stany zapalne.

Jak pszenica wpływa na jelita?

W naszych jelitach znajduje się białko zwane zonuliną. Reguluje ono przepuszczalność bariery jelitowej, czyli decyduje jak szczelne są połączenia między komórkami nabłonka jelitowego.

Gluten stymuluje produkcję zonuliny. Jej nadmiar powoduje rozluźnienie tych połączeń, przez co do krwiobiegu przedostają się niestrawione resztki białek (w tym te pochodzące z pszenicy), a także toksyny i patogeny.

Mechanizm jest taki: zonulina „otwiera drzwi”, a gluteniny, gliadyny, prolaminy oraz inhibitory ATI wnikają w głąb organizmu i wywołują reakcje zapalne. Wiele dolegliwości, takich jak bóle głowy i brzucha, celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół jelita drażliwego, zapalenie stawów, cukrzyca, częste infekcje czy wahania nastroju ma początek w rozszczelnionych jelitach.

Czas na zmianę

Czy wiedząc to wszystko, nadal będziesz kupować przemysłowe bułki, pączki, pizzę i makarony z nowoczesnych hybryd pszenicznych i szukać ratunku w aptekach? Odstaw przetworzoną pszenicę i obserwuj reakcję swojego ciała. Ludzki organizm samoistnie dąży do równowagi i regeneracji –nie trzeba mu w tym pomagać, wystarczy przestać mu przeszkadzać.

Czym zastąpić współczesne trujące pszenice?

Rezygnacja z przemysłowego pieczywa nie oznacza rezygnacji z ulubionych potraw. Sięgnij po stare, niezmienione odmiany zbóż, odżywiające organizm zamiast go obciążać.

Zacznij od orkiszu, któremu poświęciłem wiele opracowań, niektóre znajdziesz na tej stronie wraz za wskazaniem zaufanego producenta. Uważany jest za dawny gatunek pszenicy o łagodniejszym, lepiej przyswajalnym glutenie niż jej współczesne hybrydy. Jak jest w istocie wyjaśniam i w książce i w tej witrynie. Zajrzyj tam, by uniknąć pułapek, bowiem współczesne odmiany orkiszu to hybrydy krzyżowane z pszenicą zwyczajną.

Podziel się swoim doświadczeniem z prawdziwym pradawnym orkiszem. Stosuj także:

  • Samopszę – najstarsze znane zboże, którego kod genetyczny nie uległ modyfikacjom. Zawiera znacznie mniej glutenu niż współczesne zboża, a jej białko ma inną strukturę i jest łatwiejsze do strawienia.
  • Płaskurkę – kolejne pierwotne zboże o lekko orzechowym smaku. Bogate w minerały (magnez, cynk, żelazo), błonnik oraz antyoksydanty.
  • Grykę – traktowana jak zboże. Jest rośliną całkowicie bezglutenową. Kasza i mąka z gryki dostarczają cennego białka, rutyny oraz wspierają pracę jelit.
  • Proso, z którego mamy kaszę jaglaną i komosę ryżową – lekkostrawne, naturalnie bezglutenowe, świetnie sprawdzają się zarówno jako baza do obiadów, jak i dodatek do domowych wypieków.

Więcej szczegółowych informacji i przepisów z wykorzystaniem tych produktów znajdziesz w artykułach w tej witrynie.