Orkisz (Triticum spelta)
Orkisz to jedno ze zbóż, od czasów starożytnych cenione za wszechstronne działanie prozdrowotne i wzmacniające organizm. Powszechnie uważany za najdawniejszą odmianę pszenicy, mimo iż pszenicy zwyczajnej niczym nie przypomina.
Wysoka zawartość i jakość białka – Zawiera od 12,5% do niemal 20% łatwo strawnego białka o wysokiej wartości biologicznej, bogatego w aminokwasy egzogenne, których organizm człowieka nie potrafi sam syntetyzować.
Obecność rodanidu – W wewnętrznej części ziarna orkiszu znajduje się rodanid (tiocyjanian) – naturalny związek o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, który wspiera układ odpornościowy i stymuluje wzrost komórek krwi.
Zdrowie układu krążenia – Regularne spożywanie orkiszu obniża poziom „złego” cholesterolu (LDL) w krwi i przeciwdziała kamicy żółciowej. Zalecany szczególnie po przebytych zawałach serca oraz w stanach ogólnego osłabienia i niedożywienia.
Regulacja metabolizmu – Produkty z orkiszu, szczególnie kleiki i kasze przyspieszają przemianę materii, poprawiają trawienie i stabilizują poziom cukru w krwi, zmniejszając zapotrzebowanie organizmu na insulinę.
Witaminy i minerały – Jest doskonałym źródłem witamin z grupy B – zwłaszcza niacyny (B3), ryboflawiny (B2) i tiaminy (B1) oraz minerałów: żelazo (Fe), magnez (Mg), fosfor (P), cynk (Zn), potas (K), wapń (Ca)…
Płaskurka (Triticum dicoccum)
Płaskurka to jedno z najstarszych udomowionych zbóż na świecie. Byłą podstawą diety w starożytnym Egipcie i Rzymie.
Ochrona przed cukrzycą i chorobami serca – Zawiera unikalne związki bioaktywne, które skutecznie równoważą poziom glukozy i insuliny we krwi. Dieta bogata w płaskurkę chroni układ krwionośny i wyraźnie zmniejsza ryzyko zapadalności na cukrzycę typu II.
Wyjątkowo wysoka zawartość błonnika – Posiada znacznie więcej błonnika pokarmowego niż współczesna pszenica. Wspomaga to pracę jelit, zapobiega zaparciom, daje długotrwałe uczucie sytości i ułatwia redukcję masy ciała.
Przeciwdziałanie anemii i migrenom – Dzięki wysokiej koncentracji łatwo przyswajalnego żelaza i magnezu, regularne spożywanie płaskurki pomaga w leczeniu anemii oraz łagodzi bóle migrenowe.
Potencjał antyoksydacyjny – Jest bogata w antyoksydanty, luteinę, witaminę E, kwas pantotenowy. Związki te neutralizują wolne rodniki, opóźniają starzenie się komórek i wspierają wzrok.
Naturalna czystość ekologiczna – Ziarno płaskurki chronione jest grubą, twardą łuską, która zabezpiecza je przed zanieczyszczeniami środowiskowymi, grzybami i szkodnikami. Roślina ta „nie toleruje” sztucznych nawozów chemicznych, przez co jej uprawy są z natury czyste i wolne od pestycydów.
Orkisz i płaskurka kontra nowoczesne pszenice
Kluczowe różnice strukturalne, odżywcze i uprawowe pomiędzy dawnymi gatunkami zbóż (orkisz, płaskurka), a pszenicą zwyczajną i jej nowoczesnymi hybrydami:
Struktura glutenu i strawność
Dawne zboża: orkisz i płaskurka – mają gluten o prostszej i kruchej strukturze białkowej. Jest on znacznie łatwiej rozkładany przez układ pokarmowy, nie wywołuje reakcji alergicznych, wzdęć, uczucia ciężkości.
Pszenica zwyczajna i jej nowoczesne hybrydy – Współczesna pszenica została zmodyfikowana pod kątem uzyskania maksymalnie silnego, elastycznego i „lepko-sprężystego” glutenu. Taki gluten ułatwia masową, przemysłową produkcję puszystego pieczywa, natomiast jest silnie odporny na trawienie i znacznie mocniej obciąża jelita.
Wartość odżywcza i zawartość minerałów
Dawne zboża: orkisz i płaskurka – zawierają 20% do 30% więcej białka, wyższe stężenie nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz wielokrotnie wyższy poziom mikroelementów (cynku, żelaza, magnezu, potasu) i witamin z grupy B i witaminy E niż pszenica zwyczajna.
Pszenica zwyczajna i jej nowoczesne hybrydy – W wyniku dążenia do uzyskania jak najwyższych plonów doszło do tzw. efektu rozcieńczenia składników odżywczych. Współczesne ziarno ma większą objętość i masę, ale zawiera znacznie mniej witamin i minerałów.
